Sol Latino

87 ινδιάνικες φυλές επιζούν στη χώρα μας

Σύμφωνα με αρχαιολογικές έρευνες τα ανθρώπινα λείψανα των προκολομβιανών ινδιάνικων φυλών στην περιοχή της Κολομβίας χρονολογούνται πάνω από 12000 χρόνια. Η χώρα μας κατοικήθηκε από τρεις βασικές γλωσσικές ομάδες: των καρίβε, των αραχουάκο και των τσίμπτσα. Τα υπολείμματα αυτών των τελευταίων, των τσίμπτσα, απαντώνται κυρίως στην ορεινή ζώνη των Άνδεων.

Σήμερα έχουν απομείνει 87 ινδιάνικες φυλές στην Κολομβία. Κάτι παραπάνω από μισό εκατομμύριο άτομα είναι ό,τι απέμεινε από περίπου 300 εθνότητες που κατοικούσαν στην περιοχή μέχρι την ισπανική κατάκτηση. Οι πολυπληθέστερες εθνότητες είναι οι Νάσα, οι Σενού και οι Εμπέρα. Ζουν σε όλα τα διαμερίσματα, αλλά αυτά με το μεγαλύτερο ποσοστό ινδιάνικου πληθυσμού είναι το Βαουπές (66%), η Γκουαινία (65%), η Γουαχίρα (45%), η Βιτσάδα (44%), η Αμαζονία (43%), η Κάουκα (22%) και το Πουτουμάγιο (18%).

Η επιβίωσή τους εξαρτάται κυρίως από την καλλιέργεια οπωροκηπευτικών, την γεωργία, την κτηνοτροφία, το κυνήγι και το ψάρεμα ανάλογα με την περιοχή στην οποία κατοικούν. Ζουν σε φυσικά πάρκα, που αποτελούν ταυτόχρονα ινδιάνικα καταφύγια. Αυτά υπόκεινται σε μια ειδική νομοθεσία η οποία παρέχει στις αυτόχθονες κοινότητες αυτονομία και δυνατότητα λήψης αποφάσεων σε πολλά επίπεδα. Έτσι είναι η περίπτωση της Σιέρρα Νεβάδα δε Σάντα Μάρτα, όπου συνυπάρχουν ένα καταφύγιο κόγκι με ένα άλλο αραουχάκο. Άλλο παράδειγμα είναι το Καχουινάρι, στην καρδιά της κολομβιανής αμαζονίας, όπου συμβιώνουν ουιτότος, μουινάνες, νανούγιας, μιράνιας, μπόρας, γιακούνας και αντόκες.
Με την πάροδο των ετών κατάφεραν να αποκτήσουν φωνή και ψήφο εντός της Κολομβιανής νομοθεσίας, όπως και να διατηρήσουν τις παραδόσεις τους και την κουλτούρα τους ζωντανές. Γι’ αυτό το λόγο, πολλές ινδιάνικες φυλές της Κολομβίας διατηρούν τη γλώσσα τους. Υπάρχουν γλώσσες των οικογενειών τσίμπτσα (κόγκι, γουίγουα, αρουάκο, τούλε, τσιμίλα, και ούγουα), καρίβε (γιούκπα, καριχόνα), αραγουάκ (γουαγιουουνάικι, κουριπάκο, πιαπόκο, γιουκούνα) μπαρμπακόα (αγουά, γκουαμπιάνο), τσοκό (εμπέρα και γοουνάαν), γουαχίμπο (σικουάνι, κουίμπα, ίτνου, ιγουανίτο, γουαγιαβέρο), τουκάνο (δεσάνο, πιραταπούγιο, κουβέο, τανιμούκα, κορεγουάχε, σιόνα) μακού-πουινάβε (νουκάκ, χούπντα, πουινάβε), γουιτότο-μπόρα και σάλιβα. Κάποιες άλλες γλώσσες θεωρούνται μέχρι στιγμής ανεξάρτητες, όπως είναι η γλώσσα των τικούνα, των αντόκε και των ουμπρά.
Παρόλα αυτά, ο ινδιάνικος πληθυσμός της Κολομβίας είναι ένας από αυτούς που έχουν πληγεί περισσότερο εξαιτίας της βίας στη χώρα μας. Ακόμα και σήμερα το 15% από αυτούς δεν έχουν δική τους γη ή δεν έχει αναγνωριστεί από το κράτος η περιοχή τους και η αυτονομία τους. Υπάρχουν επίσης πολλές φυλές που απολαμβάνουν αυτή την αναγνώριση, αλλά είναι υποταγμένες σε έναν έντονο αποικιοκρατισμό. Σε πολλές περιπτώσεις οι περιοχές τους μαστίζονται